احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

724

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

شوكران كبير نام‌هاى ديگر : شوكران - حفوظه - شيكران - سيكران - دورس‌تفتى - بيخ‌كوهى - بيخ‌تفتى - باريقون - قونيون - جقوطه - شوكران آتنى - شوكران سقراط Grande Cigue - Cigue tachetee - Gigue de Socrate - Conium - Hemlock مشخصات : گياهى است از خانوادهء Umbelliferae ، علفى و دوساله كه بلندى آن به يك متر مىرسد و گاهى از يك متر هم تجاوز مىكند . ساقهء آن استوانه‌اى توخالى و قوى با شاخه‌هاى منشعب ، در قسمت فوقانى ساقه و اغلب در قسمتهايى از ساقه بخصوص زير چتر گلها لكه‌هاى ارغوانى بنفش ديده مىشود . برگهاى آن متناوب و در بعضى قسمتهاى ساقه متقابل و به رنگ سبز تيره با بريدگى زياد و كمى شبيه برگ جعفرى ولى با رنگ سبز تيره‌تر از آن با يك بوى قوى سمّ و اگر آن را لاى انگشتان بمالند بوى آن خيلى بيشتر مىشود . گلهاى سفيد به صورت گروهى مانند چتر در رأس ساقهء گل‌دهنده ظاهر مىشوند . ميوهء آن گرد و خيلى كوچك و داراى تعدادى برجستگى با سطح خارجى ناصاف است . تمام اعضاى اين گياه سمىّ است . اين گياه در اراضى سنگلاخ و متروكه و مرطوب مىرويد و گلهاى آن در ماه تير و مرداد سال دوم ظاهر مىشود . اين گياه در اروپا و آسيا و در ايران در مناطق شمال و جنوب و در ساير مناطق مانند فارس و خراسان مىرويد ، در شمال ايران در دامنه‌هاى سنگى پوشيده از درختان سروكوهى تا ارتفاعات 2000 متر و بالاتر ديده شده است . طبيعت آن : خيلى سرد و خيلى خشك است . تركيب شيميايى : اسانس - روغن ثابت - آلكالوئيدهاى دى . كونىئين كه سابقا آن را سيكوتين يا كونىسين مىناميدند و گاما . كونىسئين و كونيدرين و ان . متيل‌كونىئين و هسپريدين خواص درمانى : 1 - اگر 2 گرم از عصارهء آبى آن را بطور معمول يا به صورت قرص درآوريد و مصرف كنيد و يا ده تا سى قطره از عصارهء الكلى آن را داخل يك پوسيون كنيد و بخوريد . مسكّن درد و آرام‌بخش است ، ضدّ اسپاسم و هارى و كزاز مىباشد ، به‌عنوان ترياق يا ضدّ سمّ در ارقام شوكران الف - دانه 1 - شوكران آبى 2 - شوكران صغير 3 - شوكران كبير